Agnesse de le Plache
Omslagdoek
België
1610
Een grote, warme omslagdoek voor Agnesse de le Plache, een vrouw uit Ellezelles die in 1610 als vermeende heks werd veroordeeld en gedood. Ze was toen al ouder dan tachtig.
De omslagdoek lijkt alsof hij uit een ander leven komt. Grote gekleurde ruiten, losse draden, gaatjes en onregelmatige steken geven hem bewust iets doorleefds. Bovenaan loopt een brede band in dubbel breiwerk, met een slingermotief dat zich aftekent tegen de ruiten.
De ruit is niet toevallig gekozen. Van oudsher draagt ze betekenissen van bescherming, vrouwelijkheid, vruchtbaarheid en nieuw leven. In deze omslagdoek wordt ze een teken voor Agnesse.
Galerij
Symboliek en ontwerp
De omslagdoek voor Agnesse de le Plache moest eruitzien alsof hij al een leven achter zich had. Niet keurig en nieuw, maar gedragen, hersteld en doorgegeven. Daarom liet ik bewust losse draden zitten, maakte ik de kleurwisselingen soms wat grover en mochten er gaatjes en kleine onregelmatigheden in het breiwerk ontstaan.
Ik koos voor grote ruiten in verschillende kleuren. De ruit is een oud beschermend teken, maar werd ook verbonden met vrouwelijkheid, de moederschoot, vruchtbaarheid en nieuw leven. Die betekenissen kregen voor mij een bijzondere lading in een ontwerp voor een vrouw die ouder dan tachtig was toen haar leven gewelddadig werd beëindigd.
Bovenaan verandert het karakter van de doek. De losse, grote kleurvlakken maken plaats voor een brede sierband in dubbel breiwerk. Het langgerekte slingermotief vormt een contrast met de geometrische ruiten en geeft de bovenrand stevigheid, zodat de doek mooi rond de schouders blijft liggen. Omdat de band dubbel gebreid is, kan de omslagdoek bovendien aan beide kanten worden gedragen.
Zo werd Agnesse geen historische reconstructie van wat zij gedragen zou kunnen hebben. Het is mijn verbeelding van een oude omslagdoek die de tijd heeft doorstaan: warm, onvolmaakt en getekend door zijn verleden.
Technische gegevens
Garen
Rowan Felted Tweed
50% wol, 25% alpaca, 25% viscose
50 g = 175 m
Kleuren
154 Ginger: 100 g
181 Mineral: 50 g
157 Camel: 50 g
150 Rage: 50 g
152 Watery: 50 g
213 Lime: 50 g
211 Black: 50 g
De omslagdoek weegt ongeveer 220 g.
Naalden
Rondbreinaald 3,5 mm, met verschillende kabellengtes
Stekenverhouding
20 steken × 40 rijen in ribbelsteek = 10 × 10 cm met naalden 3,5 mm
Afmetingen
Breedte bovenaan: 147 cm
Totale hoogte: 73 cm
Hoogte sierband: 7 cm
Technieken
Ribbelsteek
Intarsia
Dubbel breien met twee kleuren
Historische achtergrond
Agnesse de le Plache woonde in Ellezelles en was getrouwd met Georges de le Court. Toen zij in 1610 van hekserij werd beschuldigd, was ze al ouder dan tachtig jaar.
Over haar leven weten we nauwelijks iets. De historische bronnen bewaren vooral de gegevens van haar proces en haar dood. Op 26 oktober 1610 werd Agnesse samen met vijf andere vrouwen uit Ellezelles veroordeeld. Het vonnis luidde corde et feu: wurging gevolgd door verbranding. De executie vond plaats in Edingen.
Agnesse was een van de oudste vrouwen uit deze groep. Haar naam, haar echtgenoot, haar woonplaats en haar hoge leeftijd zijn enkele van de weinige persoonlijke gegevens die bewaard zijn gebleven. Wie zij was vóór ze in de gerechtelijke documenten als beschuldigde terechtkwam, weten we niet.
Juist die leegte is veelzeggend. Van een leven van meer dan tachtig jaar bleven uiteindelijk slechts enkele regels in een procesregister over. Met MICCA krijgt Agnesse de le Plache opnieuw een plaats buiten die registers: niet alleen als een van de slachtoffers van 1610, maar als een vrouw die een heel leven had vóór ze van hekserij werd beschuldigd.