Anne Pedersdotter
Lusekofte
Noorwegen
1590
Deze trui is gemaakt ter nagedachtenis van Anne Pedersdotter, een slachtoffer van de heksenvervolgingen in Noorwegen. Geïnspireerd op de lusekofte - een traditioneel Noors kledingstuk - draagt het ontwerp patronen die ooit bescherming boden in het dagelijks leven.
Het kenmerkende herhalende motief vormt hier een bindrune omringd door hartjes: een teken van verbinding en liefde, van kracht die blijft wanneer sociale bescherming wegvalt.
De vliegende heks, achteraf op het breiwerk gemaasd, is een herinterpretatie van een historisch stereotype. Wat ooit diende om te veroordelen, wordt hier teruggenomen en trots gedragen.
Galerij
Symboliek en ontwerp
De vliegende heks zit diep verankerd in ons collectieve geheugen. Vliegen betekent zich losmaken van zwaartekracht, van huis, van sociale controle. Het is een beeld van autonomie, van grensoverschrijding.
In mythologische en psychologische zin staat de vliegende heks voor de vrouw die zich onttrekt aan de vastgelegde rol: zij beweegt tussen werelden - tussen aarde en lucht, tussen zichtbaar en onzichtbaar, tussen gemeenschap en afzondering.
Historisch gezien werd het motief van het vliegen gebruikt om vrouwen te demoniseren: het suggereerde pacten, nachtelijke samenkomsten, ontwrichting van orde. Maar symbolisch gelezen is het net het tegenovergestelde: het is het beeld van innerlijke vrijheid, van kennis die niet gebonden is aan autoriteit, van intuïtieve kracht
Technische gegevens
Kies uit 2 maten: S/M en L/XL. Op de foto’s zie je maat S/M. Je werkt in het rond tot aan de armsgaten. Dan verdeel je het werk in twee en brei je elk deel afzonderlijk verder. De vliegende heks en het kader van rode hartjes en bindrunen rond de heks maas je op het lijf voor je aan de mouwen begint. De mouwen worden aan het lijf gebreid van boven naar beneden in het rond.
Het garen is heel licht. Zo blijft de trui heerlijk luchtig om te dragen. Tegelijk ervaar je een koesterende warmte - ideaal voor als het buiten iets frisser wordt.
GAREN
Holst Supersoft
Holst Supersoft is een traditioneel 2-ply garen. Het bevat nog een beetje spinolie en wordt na het wassen lekker zacht. Holst Supersoft bestaat in 100 kleuren. Het wordt verkocht in bolletjes vanaf 10 gram in veelvouden van 10 gram.
50 g = 287 m
Handwas
Naalden 3
50% merinowol, 50% shetlandwol
100% natuurlijk
KLEUREN
Carmine
Venetian
Graphite
Flanel Grey
Silver Grey
Historische achtergrond
Anne Pedersdotter werd in 1590 in Bergen ter dood gebracht na een heksenproces. Zij is het bekendste slachtoffer van de Noorse heksenvervolgingen. Zij was de weduwe van Absalon Pederssøn Beyer (1528–1575), predikant, humanist en kroniekschrijver. Na zijn dood verloor zij haar maatschappelijke bescherming. In een context van religieuze orthodoxie, persoonlijke conflicten en juridische ruimte voor vervolging werd zij beschuldigd van hekserij.
In het laat-zestiende-eeuwse Noorwegen (toen onderdeel van het Deens Noorse rijk) werd hekserij beschouwd als een ernstig misdrijf tegen God en samenleving. Processen waren gebaseerd op verdenking, getuigenissen en bekentenissen, waarbij foltering wettelijk was toegestaan.
Het proces tegen Anne Pedersdotter kende meerdere fases van arrestatie en vrijlating. Uiteindelijk werd zij onderworpen aan foltering; de verklaringen die zij toen aflegde, werden als bekentenis gebruikt. Op basis daarvan werd zij schuldig bevonden. In 1590 werd zij publiekelijk geëxecuteerd door verbranding. Haar zaak is goed gedocumenteerd en geldt als een belangrijk voorbeeld van de werking van heksenvervolgingen in vroegmodern Scandinavië.