Janet Horne
Cowl en baret
Schotland
1727
In 1727 werd Janet Horne in Dornoch, in het noorden van Schotland, beschuldigd van hekserij. Ze was een oudere vrouw, waarschijnlijk kwetsbaar door ouderdom of ziekte, die door haar omgeving tot zondebok werd gemaakt. Janet geldt als het laatste slachtoffer dat in Schotland wegens hekserij werd geëxecuteerd.
Bijna drie eeuwen later leeft haar naam voort in draad en wol. Deze cowl en baret maken deel uit van de reeks In woord en draad, waarin vergeten slachtoffers van de Europese heksenvervolging een symbolisch eerherstel krijgen.
Janet Horne stond aan het einde van de Europese heksenvervolgingen. Haar dood markeert niet alleen een tragisch einde, maar ook het begin van een langzaam ontwaken uit eeuwen van angst en bijgeloof.
Door haar verhaal te vertellen, krijgt Janet opnieuw een plaats in ons collectieve geheugen.
Galerij
Symboliek en ontwerp
Voor Janet Horne koos ik de kleuren van The Witches of Scotland Tartan, een moderne tartan die werd ontworpen als eerbetoon aan de slachtoffers van de Schotse heksenvervolging.
De zachte alpaca werd verwerkt in tinten tarwe, zwart, olijfgroen en karmijnrood. Elke kleur draagt een betekenis. Het zwart verwijst naar de as van de brandstapels, het rood naar bloed, moed en verzet, het lichte tarwewit naar het mededogen dat velen tijdens hun leven werd ontzegd. Samen vormen ze een harmonieus geheel dat herinnering verbindt met herstel.
De keuze voor een cowl en baret sluit aan bij het Schotse landschap waarin Janet leefde: een wereld van koude wind, ruige heide en lange winters. De warme, zachte vezels vormen een bewust contrast met de hardheid van haar lot. Waar vuur ooit vernietigde, brengt wol vandaag warmte.
Dit ontwerp wil geen oordeel vellen over het verleden, maar ruimte maken voor herinnering. Elke steek is een kleine daad van eerherstel voor een vrouw wier naam bijna verloren ging.
Technische gegevens
Het ontwerp van The Witches of Scotland is van Clare Campbell. Het gotische patroon heeft een symbolische betekenis. De donkere tinten weerspiegelen de duisternis van die tijd en de as van de verbrande slachtoffers. Rood staat voor bloedvergieten. De drie draden doorkruist door een wit draadje staan symbool voor de drie doelstellingen van de campagne: het verkrijgen van gratie, excuses en gedenktekens.
AFMETINGEN COWL 1 maat (plat)
Breedte onderaan 31 cm
Breedte bovenaan 29 cm
Hoogte 23 cm
AFMETINGEN BARET HOOFDOMTREK
Medium 60 cm (Large 63 cm)
BENODIGDHEDEN
Breinaalden nr 4.5
Haaknaald nr 3
DROPS AIR
65% alpaca, 28% polyamide, 7% wol
50 g = 150 m
02 tarwe 50 g
31 zwart 50 g
44 karmijnrood 50 g
46 donkerolijf 50 g
Historische achtergrond
Janet Horne leefde in Dornoch, een kleine gemeenschap in de Schotse Hooglanden. Over haar leven is weinig met zekerheid bekend. De bronnen beschrijven haar als een oudere vrouw die door haar omgeving werd beschuldigd van hekserij.
Volgens de aanklacht zou zij haar dochter in een pony hebben veranderd en het dier door de duivel hebben laten berijden. De beschuldigingen waren absurd, maar pasten binnen het bijgeloof dat eeuwenlang Europese heksenprocessen voedde.
Janet werd schuldig bevonden en in 1727 terechtgesteld. Eerst werd zij gewurgd, vervolgens werd haar lichaam verbrand. Daarmee werd zij waarschijnlijk de laatste persoon die in Schotland wegens hekserij werd geëxecuteerd. Haar dood vond plaats op een moment waarop de grote heksenvervolgingen elders al grotendeels tot het verleden behoorden.
Historici vermoeden dat Janet mogelijk leed aan dementie of een andere aandoening die haar kwetsbaar maakte. Haar proces weerspiegelt hoe angst, vooroordelen en sociale spanningen zich vaak richtten tegen oudere vrouwen die weinig bescherming genoten.
Vandaag wordt Janet Horne herdacht als een symbool van de vele duizenden vrouwen en mannen die in Europa slachtoffer werden van heksenvervolgingen. Haar naam herinnert ons eraan hoe gevaarlijk het wordt wanneer angst belangrijker wordt dan medemenselijkheid.