Martha Van Wetteren
Cape
België
1684
Martha was weduwe en zwanger toen ze in 1684 in Belsele van hekserij werd beschuldigd. Ze werd ter dood veroordeeld, maar het kind dat ze droeg stelde haar executie uit. Eerst moest het geboren worden. Daarna mocht het vonnis worden voltrokken.
Voor Martha ontwierp ik een cape in IJslandse wol. Een eenvoudig kledingstuk dat zich om het lichaam sluit en warmte en beschutting geeft. Wat oorspronkelijk alleen een ontwerp was, kreeg door haar verhaal een andere betekenis.
Martha’s cape maakt deel uit van In woord en draad, waarin ik historische slachtoffers van de heksenvervolgingen opnieuw een plaats geef. Niet als ‘heksen’, maar als mensen met een naam, een leven en een verhaal.
Galerij
Symboliek en ontwerp
De cape voor Martha ontstond vanuit eenvoud. Eén lange beweging van het ene voorpand, over de schouders en de rug, naar het andere voorpand. Geen ingewikkelde constructie, maar een vorm die zich tijdens het breien langzaam rond het lichaam sluit.
Ik koos voor Léttlopi, een IJslandse wol die tegelijk licht, warm en weerbestendig is. De ribbelsteek geeft de cape een stevige, bijna sobere structuur. Met verkorte naalden ontstaat de ronde vorm vanzelf, zonder naden of afzonderlijke delen.
Voor de kleuren koos ik zes natuurlijke tinten, van licht beige en grijs tot bijna zwart. Ik liet ze niet in regelmatige strepen terugkomen, maar gebruikte grote kleurvlakken die in elkaar opvolgen. Mijn inspiratie voor de combinatie vond ik in A Dictionary of Color Combinations van Haishoku Soukan.
Pas later kreeg die eenvoud voor mij ook een betekenis binnen MICCA. Een cape is een van de meest elementaire vormen van kleding: een stuk textiel dat je om je heen slaat om je te beschermen tegen kou, wind en regen. Zo werd Martha’s cape voor mij een omhullend kledingstuk; sober en sterk, maar vooral beschermend.
Technische gegevens
Model
Cape
Constructie
De cape wordt in één stuk gebreid, van het ene voorpand over de rug naar het andere voorpand. De ronde vorm ontstaat door middel van verkorte naalden.
Garen
Ístex Léttlopi – 100% IJslandse wol
Kleuren
6 natuurtinten:
1420 Murky
0054 Ash
0056 Light Grey
0086 Light Beige
0085 Oatmeal
0005 Black Heather
Hoeveelheid
Maat S: 50 g van elke kleur
Maat L: 100 g van elke kleur
Naalden
4,5 mm
Steek
Ribbelsteek
Maten
S (L)
Afmetingen
Omtrek bovenaan: 90 (100) cm
Diepte: 40 cm
Afwerking
De cape wordt vooraan gesloten met een sierspeld.
Historische achtergrond
Martha van Wetteren werd omstreeks 1646 geboren in Landegem. Ze was de weduwe van Adriaan Van Moerbeke en woonde tijdens de laatste jaren van haar leven in Belsele. In 1684, toen ze ongeveer 38 jaar oud was, werd ze beschuldigd van hekserij.
Tijdens haar proces legden verschillende getuigen verklaringen tegen haar af. Martha zou voorspellingen hebben gedaan en mensen met vermeende magische middelen hebben geholpen. Zo werd beweerd dat ze zieke schapen had genezen, graan beter had laten groeien en een rol had gespeeld bij het terugvinden van een gestolen koe. Ook werd haar toegeschreven dat ze een vrouw aan een rijke echtgenoot had geholpen en diens vroege dood had voorspeld. Het zijn beschuldigingen die we kennen uit de context van haar proces en die daarom niet als vaststaande feiten over Martha zelf kunnen worden beschouwd.
Op 24 juli 1684 veroordeelde de vierschaar van Sinaai-Belsele haar ter dood. Martha was op dat ogenblik zwanger. De uitvoering van het vonnis werd daarom uitgesteld tot nadat zij haar kind ter wereld had gebracht.
Enkele maanden later werd Martha levend verbrand. Over de precieze datum van haar executie spreken de geraadpleegde bronnen elkaar tegen: vaak wordt 23 oktober 1684 genoemd, terwijl een lokale historische bron 28 oktober vermeldt.
Martha van Wetteren wordt beschouwd als de laatste persoon die in het graafschap Vlaanderen wegens hekserij op de brandstapel werd terechtgesteld. Haar proces vond plaats op een moment waarop de grote periode van heksenvervolgingen in Vlaanderen al bijna voorbij was.